حقیقت‌‌های مجازی!

اشاره:

یکی از راه‌‌های آگاه شدن از مسائل روز، مراجعه به اینترنت است. با توجه به ورود اطلاعاتی که در اینترنت ممکن است غیر صحیح باشند، باید با دقتی خاص معیارهایی را برای تحلیل اخبار در نظر نگاه داشت. این مقاله به صورت کوتاه به این مسئله می‌پردازد.

اینترنت و تحلیل سیاسی

ترديدي نيست كه فعاليت‌های سياسي، حساسيت‌ها و پيچيدگي‌‌های بي‌شماري دارند كه لازمة ورود هر فرد در اين عرصه، بهره‌مندي از اطلاعات، خلاقيت‌ها و توانمندي‌های متعدد است‌. اطلاعات و اخبار صحيح، ‌همواره يك نياز اساسي و اجتناب ناپذير براي فعالان سياسي به حساب مي‌آيد كه نقشي حياتي در ارتقای دانش و توانايي‌‌های آنان داشته و تأثيري مستقيم در تصميم گيري آن‌ها خواهد داشت. هر چند عصر كنوني را عصر ارتباطات و اطلاعات مي‌دانند؛ اما انتشار انبوهي از اطلاعات كه صحت و سقم آن‌ها به درستي مشخص نيست‌، افراد را براي اتخاذ تصميمات درست براساس اين اطلاعات دچار مشكلاتي مضاعف، مي‌نمايد. امروز، نقش «اینترنت» در فرآیند خبر رسانی و توسعة ارتباطات بین المللی بسیار مهم و تأثیر گذار است. از استفادة احزاب و گروه‌های سیاسی و خبرگزاری‌های داخلی گرفته تا سرویس‌های جاسوسی و خبرسازی کشور‌های استعمارگر، نمونه‌هایی از این نقش تأثیر گذار است. به خصوص پس از حماسة 22 خرداد 1388 در انتخاب ریاست جمهوری دهم و حوادث پس از آن، نقش این ابزار جدید در تغییر و تحولات داخلی ایران بیشتر خود را نمایان ساخت.

اینترنت، یک کتابخانة گسترده و مجازی با مطالب متنوع و گوناگون است که در همة شبانه روز با هزینة بسیار کم و با سرعت بالا در اختیار استفاده کنندگان قرار دارد. یکی از مهمترین ویژگی‌های اینترنت در عرصة تحلیل و سیاست، سرعت انتقال و در جریان قرار دادن لحظه به لحظه اخبار و اطلاعات جهان و در دسترس بودن برای همة افراد است.

ویژگی دیگر اینترنت این است که چون یک صفحة مجازی و کم هزینه است هر کسی با هر گرایشی می‌تواند با روش ‌ها و سبک‌های مختلف در آن حضور داشته باشد؛ بنابراین نمی‌توان با چشم اعتماد و صحت به محتوایات آن نظاره کرد. پس بر کاربر اینترنتی لازم است که در مسیر جستجوی خود به مستندات و منابع اعتباری اخبار و اطلاعات توجه کند.

بنابراین با توجه به این دو ویژگی اینترنت، (حجم انبوه اطلاعات و همگانی بودن مطالب آن) باید برای ورود و بهره برداری صحیح از اطلاعات آن اصولی را رعایت نمود تا در دام تحریف‌های خود بافته و خبرسازی‌های منافقانه گرفتار نگردیم.

آگاهی به موضوع

حجم وسیع اطلاعات در اینترنت، موجب سردرگمی و اتلاف وقت کاربر می‌شود. از این رو قبل از ورود به اینترنت، ابتدا باید هدف کلی خود را انتخاب کرده و با درک واضح و متمایز و شناخت جوانب آن و انتخاب کلمات کلیدی و کلیدواژه‌های ورود به بحث به جستجو پرداخت.

انواع مطالب

از آن رو که که همة اشخاص با همة گرایش ‌ها در صحنة اینترنت حضور دارند باید مطالب و مستندات اینترنتی را در محور‌های کلی تقسیم کرد، تا بدانیم نسبت به موضوع اصلی خود بیشتر چه نوع مستنداتی نیاز داریم. شاید بتوان مطالب و مستندات اینترنتی را به سه دسته تقسیم نمود.

1 ـ 2. حقایق مسلّم: حقایقی نظیر وقایع تاریخی هستند و چیزهایی که واقعاً اتفاق افتاده اند و رسماً به صورت مستند در آمده اند.

2 ـ 2. دیتا: این‌ها نیز در واقع زیرمجموعه‌هایی از حقایق مسلّم می‌باشند؛ اما به صورت اطلاعات ارقامی مورد نیاز شما می‌باشند، از قبیل آمارها، اطلاعات مالی، دیتای ارقامی، اطلاعات علمی و امثال آنها.

3 ـ 2. دیدگاه‌‌ها و نظرات: شاید نتوان از نظر تکنیکی آن‌ها را مستند نامید؛ اما با این وجود در همین رابطه می‌باشند. به عنوان مثال: شاید نیاز داشته باشی که بدانی چند درصد از مردم موافق یک نظر هستند. هر چند که این دیدگاه آنهاست اما خودش مستندی است و نظر آن‌ها را بیان می‌دارد.

بنابراین در جمع آوری اطلاعات برای تحلیل سیاسی باید بدانید کدام یک از این را مستندات نیاز دارید.

از کجا می‌توان این اطلاعات را پیدا کرد؟

یک تحلیل گر سیاسی باید همچون یک کارآگاه پلیسی به دنبال سرنخ‌هایی باشد. خبرهای مختلف، همه جا ریشه می‌دوانند و می‌توانند مورد اعتماد قرار گیرند. چون اینترنت فضای مجانی یا کم هزینه ای است که هر کسی هر چیز نادرست را که می‌خواهد تعمداً همچون موارد نامشروع، منحرف کننده، شیطنت‌آمیز … می‌تواند وارد آن ‌کند. از این رو باید منشأ درج خبر و منابع و مستندات آن را شناخت تا دچار گمراهی و انحراف نگردید؛ چرا که در تحلیل سیاسی، حجم بالاي اطلاعات، شرط کافی نیست، بلکه گاهی حجم بالاي اطلاعات غیر ضروری مي تواند هزينة زيادي را بر شخص تحلیل گر و جامعه داشته باشد.

بهتر است پس از جمع آوری اطلاعات، چک کنید که آیا اطلاعاتی که کسب نموده‌اید درست است یا غلط. چهار عامل کلیدی برای چک نودن و قابل استفاده نمودن اطلاعات اینترنتی وجود دارد: