1- توحيد ذاتى : يعنى براى خداوند شبيه و مانندى در ذات وجود ندارد.

2- توحيد صفاتى : يعنى صفات خدا مانند علم وقدرت وحيات ، عين ذات اوست : (قل هو اللّه احد. اللّه الصّمد. لم يلد و لم يولد. و لم يكن له كفواً احد)(119)

3- توحيد عبادى : يعنى كسى به جز خداوند، شايسته پرستش نيست :

(وما ارسلنا من قبلك من رسول الاّ نوحى اليه انّه لااله الاّاءنا فاعبدون )(120)

4- توحيد افعالى : يعنى تمام كارها در جهان هستى به اذن خداوند صورت مى گيرد. اين قسم از توحيد بر دو قسم است :

الف : توحيد خلاّقيّت : يعنى آفريننده همه موجودات خداوند است :

(يا ايّها الناس اذكروا نعمة اللّه عليكم هل من خالق غير الله )(121)

(ذلكم اللّه ربّكم لااله الاّ هو خالق كل شى )(122)

ب : توحيد ربوبى : يعنى اداره و تدبير جهان خلقت با خداوند است :

(قل اءغير اللّه اءبغى ربّاً و هو ربّ كلّ شى )(123)

(قل من يرزقكم من السماء و الارض و من يدبّر الامر فسيقولون الله )(124)

 

توصيف خداوند

1- خداوند بى همتاست : (ليس كمثله شى و هو السميع البصير)(125)

2- خداوند بى نياز مطلق است و همه به او نيازمندند:

(يا ايها الناس انتم الفقراء الى اللّه و اللّه هو الغنى الحميد)(126)

3- خداوند با چشم ظاهر ديده نمى شود: (لاتدركه الابصار )(127)

4- خداوند به همه چيز آگاه است : (ان اللّه بكل شى ء عليم )(128)

5 – خداوند بر همه چيز قدرت دارد:

(تبارك الذى بيده الملك و هو على كل شى ء قدير)(129)

6- خداوند در همه جا هست : (فاينما تولّوا فثمّ وجه الله )(130)

7- خداوند از خاطرات ذهنى همه آگاه است :

(و لقد خلقنا الانسان و نعلم ما توسوس به نفسه )(131)

8 – خداوند از رگ گردن ، به انسان نزديك تر است :

(ونحن اقرب اليه من حبل الوريد)(132)

9- خداوند قائم به ذات خويش است : (اللّه لا اله الاّ هو الحى القيوم )(133)

10- خداوند را خواب سبك وسنگين نمى گيرد: (لاتاءخذه سنة ولانوم )(134)

11- خداوند خالق تمام جهان هستى است : (لا اله الاّ هو خالق كل شى )(135)

12- او مالك تمام هستى است : (للّه ملك السموات والارض وما فيهنّ)(136)

13- تربيت و پرورش همه موجودات به دست اوست :

(فللّه الحمد ربّ السموات و ربّ الارض ربّ العالمين )(137)

14- حيات و مرگ به دست اوست : (واللّه يميت ويحيى )(138)

15- تمام نظام هستى در برابر او تسليم است :

(و له اسلم من فى السموات و الارض طوعاً او كرهاً و اليه يرجعون )(139)

16- او شريك و همتايى ندارد: (لم يتّخذ ولداً و لم يكن له شريك …)(140)

17- همه موجودات به او نيازمندند: (يسئله من فى السموات و الارض )(141)

18- عزّت و ذلّت به دست اوست :

(قل اللهم مالك الملك تؤ تى الملك من تشاء وتنزع الملك ممّن تشاء وتعزّ من تشاء و تذلّ من تشاء بيدك الخير)(142)

20- روزى همه موجودات به دست اوست :

(ان اللّه هو الرزاق ذوالقوة المتين )(143)

(و ما من دابة فى الارض الا على اللّه رزقها)(144)

 

 پی‌نوشت: 

119- اخلاص ، 1-4.

120- انبياء، 25.

121- فاطر، 3.

122- انعام ، 102.

123- انعام ، 164.

124- يونس ، 31؛ يكصدوپنجاه موضوع از قرآن كريم ، ص 22 – 24.

125- شورى ، 11.

126- فاطر، 15.

127- انعام ، 103.

128- عنكبوت ، 62.

129- ملك ، 1.

130- بقره ، 115.

131- ق ، 16.

132- ق ، 16.

133- بقره ، 255.

134- بقره ، 255.

135- انعام ، 102.

136- مائده ، 120.

137- جاثيه ، 36.

138- آل عمران ، 156.

139- آل عمران ، 83.

140- اسراء، 111.

141- رحمن ، 29.

142- آل عمران ، 26.

143- ذاريات ، 58.

144- هود، 6.