آشنايي با وقايعي كه در روند شكلگيري انقلاب اسلامي تأثيرگذار بودند و نيز شناخت چالشهايي كه بر سر راه تحقق اهداف نظام جمهوري اسلامي قرار گرفتهاند، اگر چه براي عموم طبقات جامعه، امري مفید و گاه لازم به نظر ميرسد؛ اما ضرورت آن براي نسل جوان و نوجوان از اهميت بيشتري برخوردار است.
بالندگي انقلاب، به يقين براي دشمنان، غير قابل تحمل ميباشد. آنها با بهرهگيري از تجربهي ناكاميهاي گذشته، درصدد خواهند بود که موانعي جديد و حساب شدهتر را در اين مسير نوراني ايجاد نمايند. از اين رو، مطالعهي چالشها و فراز و نشيبهايي كه چه در طول سالهاي مبارزه براي پيروزي انقلاب اسلامي و چه در سالهاي پس از آن كه تثبيت پايههاي نظام را هدف قرار داده بود، نسل جديد مدافعان حريم اسلام و انقلاب را هوشيارتر میسازد و آنان را در تقابل با زياده خواهيهاي دشمنان، «مسلح» و «آماده» نگاه ميدارد.
درك اهميت اين مقوله، دلسوزان فرهنگي جامعه را بر آن داشت تا هر يك به نوبهي خود، گامي در تبيين حوادث و ماجراهاي مرتبط با انقلاب بر دارند.
در ميان فعاليتهاي متفرقهاي كه در اين راستا به چشم ميخورد، انتشار سلسله كتابهايي با عنوان «دانستنيهاي انقلاب اسلامي براي جوانان» از سوي مركز اسناد انقلاب اسلامي، از ويژگيهاي خاصي همچون جامعيت، استناد، اختصار، شيوايي و تنوع برخوردار است.
در توضيح اهداف انتشار آن، ميخوانيم: «مركز اسناد انقلاب اسلامي به حكم رسالتي كه بر دوش دارد، مصمم است تا به زباني شيوا اما محتوايي مستند، زندگي شخصيتها و رويدادهاي مربوط به انقلاب اسلامي را براي نوجوانان و جوانان ترسيم نمايد. اين نوع نگارش كه بر پايهی مستندات تاريخي و نثر ادبي و معطوف به خوانندگان خاص و جوان ميباشد، خود سبكي خاص است كه در قالب مجموعه كتابهاي دانستنیهاي انقلاب اسلامي؛ شخصيتها، رويدادها، مفاهيم سياسي و اجتماعي تأثيرگذار در انقلاب اسلامي را به روانترين شكل معرفي ميكند.»
نبايد از نظر دور نگاه داشت كه غفلت از تشريح و تبيين وقايعي كه گاه هنوز لايههايي پنهان در آن به چشم ميآيد، باعث خواهد شد تا به مرور زمان، برخي از غرضورزيها، تحريف و وارونه شدن حقايق تاريخي را به دنبال داشته باشد.
حوزهي فعاليتهاي انتشارات مركز اسناد انقلاب اسلامی را براي جوانان، بايد پيرامون اين محورها برشمرد:
الف. وقايع مربوط به پيش از دههي چهل؛ مانند:
- سالهاي خاكستري. آشنايي با مصدق، وضعيت خانوادگي، مشاغل، مناصب و فعاليتهاي او.
- چكمهی سيا. كودتاي ننگين 28 مرداد سال 32 و اسناد مربوط به نقس سازمان جاسوسي سيا در آن و…
ب. مبارزات مردم مسلمان ايران با رژيم ستمشاهي؛ مانند:
- پيام آور اميد. بررسي رخدادهايي همچون انقلاب سفيد، كاپيتولاسيون، تغيير مبدأ تاريخ، واقعهی 19 دي 1356 و برخي از حوادث سال 1357.
- قلب روشن دانا. پنج داستان دربارهی نقش ارتشيها و نظاميان در پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي.
- رؤياهاي بر باد رفته. زندگي محمدرضا پهلوي از تولد تا مرگ.
- خروج ممنوع. بررسي فجايع سينما ركس آبادان و مسجد جامع كرمان در قالب شبه داستان.
- دربار به روايت دربار. اين عنوان كتاب در چند جلد بر اساس خاطرات درباريان، فسادهاي مالي، اخلاقي و سياسي دربار و وضعيت رفاهي، آموزشي و خدمات عمومي آن دوران را برشمرده است.
- عروس آخر. فرح پهلوي و نقش او در برگزاري جشنهاي 2500 ساله و تاج گذاري.
- پلنگ سياه. شخصيت شناسي اشرف پهلوي و آشنايي با فعاليتهاي او.
- دو هفته تا مهر. بررسي جنايات عمال شاه در روز 17 شهريور.
- دستبوس. معرفي هويدا و بررسي نقش او در فضاي سياسي دوران طاغوت.
- ساواك. تاريخچه و نحوهي شكلگيري، اهداف و عملكرد اين سازمان در سركوب مخالفان رژيم و…
ج. حوادث پس از پيروزي انقلاب اسلامي؛ مانند:
- كودتاي شب. بررسي خيانت برخي از نظاميان ضد انقلاب در جريان كودتاي پادگان شهيد نوژهی همدان و نقش سازمان سيا، رژيم بعث عراق و چند كشور حاشيهي جنوبي خليج فارس در شكلگيري كودتا.
- شهر هزار سنگر. بررسي واقعهي ششم بهمن شهر آمل و توطئهی اتحاديهي كمونيستهاي ايران براي تصرف اين شهر.
- داستان يك مرداب. انحرافات و اقدامات مهدي هاشمي از آغاز تا انجام.
- شاهد عتيق. زندگينامه و مجموعه فعاليتهاي شهيد محراب آيتالله دسغيب.
- عقاب در آتش. روايتي مستند از شكست امريكا در طبس.
- بن بست غرور. حكايت بني صدر، جريانات پيرامون او و روايت خيانت پيشگي.
د. پژواك جهاني انقلاب اسلامي؛ مانند:
- هديهی مسيح. سيري در زندگي ادواردو آنيلي ـ فرزند سناتور سرشناس ايتاليايي و صاحب مجموعه كارخانههاي فيات و باشگاه يونتوس ـ كه به جرم عشق به روح الله، به دست عوامل صهيونيسم به شهادت رسيد.
- پشت جلد يك كتاب. بررسي توطئهي آيات شيطاني.
اين مجموعه تاكنون 78 عنوان را براي مخاطبان جوان منتشر کرده، كه اغلب آثار، مربوط سالهاي پيروزي انقلاب و نيز وقايع پس از پيروزي است. اگر چه برخي از موضوعات منتشر شده از اين مجموعه به زندگي چند تن از شهداي دفاع مقدس پرداخته، اما اميد است با توجه به گسترهي موضوعات مرتبط با انقلاب، به زودي شاهد انتشار مستندات بيشتري در خصوص فتنهی جنگ تحميلي و نقش برخي از كشورهاي كوچك و بزرگ جهان در راهاندازي و پشتيباني از مهاجمان باشيم.
طرح «تاريخ انقلاب اسلامي به زبان ساده» را بايد حركتي فرهنگي و سرنوشتساز دانست، كه بسط آن، ضمن آگاهي بخشي به نسل نوپاي انقلاب، هويت جريانهاي آشكار و پنهاني را كه از خارج و داخل جامعهي اسلامي، ريشههاي تاريخي جنبش ديني مردم مسلمان كشورمان را بيوقفه هدف تخريب و تحريف قرار دادهاند و با بهرهگيري از خلأهاي موجود- كه گاه از آن به «شكاف بين نسلها» تعبير ميشود- در پي تهي ساختن جامعهي جوان از روحيهي آرمانگرايي و ستيزهجويي با استكبار جهاني است، بر ملا مينمايد.
اختصار و جذابيت هر يك از اين آثار، خوانندگان را به مطالعهي ساير مجلدات اين مجموعه ترغيب مينمايد.
علاقهمندان براي آشنايي بیشتر با تمامي آثار منتشر شده و يا در دست انتشار مركز اسناد انقلاب اسلامي، ميتوانند به سايت اين مركز مراجعه نمايند.
سيد حميد مشتاقي نيا
