مرکز مطالعات راهبردی آینده‌سازان - تولید محتوای دانش‌آموزی

دهة اول محرم، دهه خاص

هر کسی توی هر حرفه‌ای یا شغلی، قطعاً یک روزهای مهمی دارد. مثلاً معلم درطول ایام تدریس یک ایام امتحانات دارد؛ ایامی است که باید زودتر برود سر کار، ورقه تصحیح کند و… یا یک بازیکن ورزشی در طول سال اگر روال عادی‌اش را داشته باشد، وقتی می‌آید جام جهانی یا المپیک و مسابقات حرفه‌ای می‌شود، گاه ده روز باید برود اردو و تمرین مستمر کند. به همین دلیل معتقدم مداحی هم هنر است و هم حرفه. اگر نگاه حرفه‌ای به این قصه داشته باشیم به نظر من می‌شود گفت دهة محرم صحنه‌ای است که تمام هنر یک مداح باید در آن اجرا شود. به اعتقاد من دهه‌خوانی یکی از ارکان مداحی است، یعنی مداح در طول سال شاید بارها این قصه را تجربه کند. دهه‌هایی مثل دهة صفر، دهة فاطمیه، ماه رمضان و اوجش همین دهة محرم است. اعتقادم این است که دهة محرم از فردای عاشورا برای سال بعد شروع می‌شود و تا شب اول محرم ادامه دارد.

سید مهدی میرداماد، مصاحبه با نشریه چاووش

 

حر امام حسین(ع)

خواندن زیارت عاشورا شده بود کار هر روزش. شلمچه بود که چشمانش مجروح شد. کم کم بینائیش را از دست داد. با این حال زیارت عاشورا خواندنش ترک نشد. با ضبط صوت هم زیارت عاشورا گوش می‌داد هم روضه.

توی ماه محرم حالش خراب شد.

پدرش می‌گفت: هر روز می‌نشستم کنار تخت برایش زیارت عاشورا می‌خواندم. اما روز عاشورا یه جوری دیگه زیارت عاشورا خواندیم. 10 صبح بود که ازم پرسید: بابا حر چه روزی شهید شد؟ گفتم: روز عاشورا.

گفت: دعا کن من هم امروز حر امام حسین بشم.

ظهر که شد گفت: بابا بی قرارم. بگو مادر بیاد. بعد هم گفت: برام سوره فجر بخون. سوره امام حسین. شروع کردم به خواندن. به آیه: «یا ایتها النفس المطمئنه ارجعی الی ربک راضیه مرضیه» که رسیدم خیلی گریه کرد گفت: دوباره بخون. 13 یا 14 بار براش خوندم همین جور گریه می‌کرد.

هنوز سیر نشده بود. خجالت کشید دوباره اصرار کنه.

گفت: بابا مادر نیومد؟

گفتم نه هنوز.

گفت: پس خداحافظ.

قرآن را گذاشتم روی میز برگشتم. انگار سال‌ها بود که جان داده بود.

تازه ظهر شده بود. ظهر عاشورا…

خاطره شهید محمدتقی شمس، واحد اطلاعات لشکر 17 علی‌بن‌ابیطالب. مجروحیت: 1366؛ شهادت: 1369

 

روضه حضرت سکینه

سکینه پیکر پدرش، حسین(ع)، را در آغوش گرفت.

جماعتی از اعراب چادرنشین ریختند، او را کشیدند و از پدر جدا کردند.

سکینه گفت: چون او را در آغوش گرفتم، بیهوش شدم. در آن حال شنیدم می‌گفت:

“چون آب گوارا نوشیدید، یادم کنید؛ چون از غریب یا شهیدی شنیدید، بر من بگریید”

ترسان برخاستم و چشمم از گریه آزرده شده بود و لطمه بر روی می زدم.

 

بازخوانی نفس المهموم شیخ عباس قمی، یاسین حجازی

 

زيارت عاشورا، چاره بلا

مرحوم حاج شيخ عبدالكريم حائري يزدي مي‏فرمود:

اوقاتي كه در سامرا، مشغول تحصيل علوم ديني بودم، اهالي سامرا به بيماري وبا و طاعون مبتلا شدند، و همه روزه عده‏اي بر اثر اين بيماري از دنيا مي‏رفتند. روزي عده‏اي از اهل علم در منزل استادم مرحوم سيد محمد فشاركي جمع بودند. ناگاه مرحوم آقا ميرزا محمد تقي شيرازي تشريف آوردند و صحبت از بيماري وبا شد، كه همه در معرض خطر مرگ هستند.

مرحوم ميرزاي شيرازي فرمود: اگر من حكمي كنم آيا لازم است انجام شود يا نه؟ همه ی اهل مجلس پاسخ دادند: بلي. فرمود: من حكم مي‏كنم كه شيعيان ساكن سامرا از امروز تا ده روز، مشغول خواندن «زيارت عاشورا» شوند و ثواب آن را به روح حضرت نرجس خاتون، والده‌ی ماجده‌ی حضرت حجت بن الحسن‏ عليه السلام هديه نمايند، تا اين بلا از آنان دور شود. اهل مجلس، اين حكم را به تمام شيعيان رساندند و همه، مشغول خواندن زيارت عاشورا شدند.

از فرداي آن روز، تلف شدن شيعيان به وسيله‌ی طاعون متوقف شد و همه روزه، تنها عده‏اي از اهل تسنن مي‏‌مردند به طوري كه مسئله بر همه آشكار گرديد. برخي از اهل تسنن از آشنايان شيعه‌ی خود مي‌‏پرسيدند: سبب اين كه ديگر كسي از شما تلف نمي‏شود چيست؟ به آنها گفته بودند: زيارت عاشورا. آنها هم مشغول زيارت عاشورا شدند و بلا از آنها هم برطرف گرديد.»

 

سيد علي موحد ابطحي، زيارت عاشورا و آثار شگفت آن، ص 16، به نقل از كتاب تذكره الزائرين.

 

‌‌‌تولی و تبری

خداوند در ما محبت آفریده است تا نسبت به کسانی که به ما خدمت می‌کنند نسبت به کسانی که کمالی دارند -‌خواه کمال جسمانی یا کمال عقلانی یا روانی و یا عاطفی- به ابراز علاقه و محبت بپردازیم. هنگامی که انسان احساس می‌کند در جایی کمالی و یا صاحب کمال یافت می‌شود نسبت به آن کمال و صاحب کمال محبت پیدا می‌کند.

ما در اسلام دو اصل به نام «تولی» و «تبری» داریم؛ یا به تعبیر دیگر «حب فی الله» و «بغض فی الله» که هر دو در واقع اشاره به یک حقیقت است. طبق این دو اصل ما موظفیم دوستان خدا را دوست بداریم و دشمنان خدا را دشمن؛ که نمونه بارز دوستان خداوند، پیشوایان بزرگ دین یعنی پیامبر(ص) و امامان معصوم(ع) هستندکه باید آنها را در همه چیز اسوه و الگوی خود قرار دهیم.

مرد خیاطی دو پیراهن نزد امام صادق(ع) آورد و عرض کرد: من هنگام دوختن یکی صلوات برمحمد و آل محمد و هنگام دوختن دیگری لعن بر دشمنان محمد و آل محمد گفته‌ام. امام صادق(ع) پیراهنی را که با ذکر لعن دوخته شده بودرا انتخاب نمود و فرمود من این پبراهن را بیشتر دوست دارم.1

ز مهر اولیاء الله نشانی کرده‌ام پیدا                                         برای خویش، عیشی جاودانی کرده‌ام پیدا

رسا گر نیست دست من به قرب دوست یکتا                            ز مهر دوستانش، نردبانی کرده‌ام پیدا

ولای آل پیغمبر بود معراج روح من                                        به جز این آسمان‌ها، آسمانی کرده‌ام پیدا

به حبل الله مهر اهل بیت است اعتصام من                              برای نظم ایمان، ریسمانی کرده‌ام پیدا2

 

پی نوشت:

1.‌ اماره الولایه، ص 51

2.‌ فیض کاشانی

 

شور معنوي همراه با نگاه معرفتي

توقع اصلي ما از هيأت انصار المهدي (عج)، در درجه‌ي اول همان شور معنوي آن است كه البته بايد همراه با يك نگاه معرفتي نسبت به امام زمان (عج) باشد. جاي اين مسأله الان خالي است. هيأت هم اسمش روي خودش است، يعني ساز و كار هيأتي مي‌خواهد. نمي‌توانيم بگوييم هيأت، آن وقت در هيأت هم بخواهيم ژست تشكيلاتي بگيريم. جلساتمان حتماً بايد با نظم تشكيلاتي برگزار شود اما هيأت كه مي‌آييم بايد هيأتي رفتار كنيم و البته اين به معناي بي‌نظمي نيست بلكه بايد فضايش، فضاي هيأتي باشد. همه كار را هم به دست خود بچه‌ها بسپاريد. به نظر من شما به عنوان مسئول، هيچ كاري نبايد در اين هيأت داشته باشيد جز مديريت پشت صحنه…، بايد تا آن‌جا كه مي‌شود خود بچه‌ها مسئوليت‌هاي هيأت را بين خودشان تقسيم كنند و خودشان تعزيه‌گردان باشند.

سخنراني حجت الاسلام حاج‌علی‌اکبری در جمع مسئولين اتحاديه مازندران

 

آیا پوشیدن لباس مشکی در ایام عزای سید و سالار شهیدان اباعبدالله حسین علیه‌السلام کراهت ندارد؟ با توجه به حکم کلی که پوشیدن لباس سیاه کراهت دارد و در نماز نیز مکروه است. و اگر کسی نذر کرده باشد آیا نذر او صحیح است؟

ما یک حکم کلی داریم در خصوص پوشیدن لباس تیره و مشکی که کراهت دارد و نماز خواندن با آن هم ثواب نماز را کم می‌کند؛ این فتوای حضرت آقا هم هست. اما تبصره هم دارد نسبت به عبا، عمامه و کفش استثنا شده و اگر مشکی باشد کراهت ندارد. و همچنین یک حکم کلی نسبت به عزادار داریم که صاحب عزا خوب است به گونه‌ای باشد که معلوم باشد عزادار است و این لباس مشکی پوشیدن عزادار هنگام سوگواری امام حسین علیه‌السلام و ائمه بزرگوار، امروزه نشانه این است که طرف می‌خواهد نشان دهد من عزادار هستم. بنابراین حکم کراهت را ندارد. بنابراین اگر کسی نذر کرده باشد با شرایط نذر شرعی، طبق نذرش هم اگر بتواند باید عمل کند. اما توجه داشته باشید به هر حال عزادار بودن شیوه‌های مختلفی دارد. حالا ممکن است با پوشیدن لباس مشکی باشد یا با پرهیز از افعال و کارهای شاد یا با گریه کردن و گریستن و شیوه‌های مختلف دیگر. به هر حال ما امیدوار هستیم بتوانیم این حالت عزاداری را در این ایام سوگواری مراعات کنیم.

منبع: سایت مقام معظم رهبری

 

 

 

 

 

 

🏠 صفحه اصلی
🏠 صفحه اصلی